Apto Success Stories

Architectuur- en projectontwikkelingsbureau Apto stortte zich begin dit jaar op het BIM-avontuur met de Autodesk Building Design Suite. Een logische stap voor het jonge team, dat ervan overtuigd is dat je alleen door te delen verder komt en erin gelooft dat juist de nieuwe generatie architecten de vaardigheden en flexibiliteit in huis heeft om BIM optimaal in te zetten.

Nog geen dertig zijn ze, de drie eigenaars van Apto. Drie jaar geleden richtten twee initiatiefnemers hun bureau op en in de tussentijd hebben ze een aantal mooie projecten uit kunnen voeren. Meest recentelijk het nieuwe interieur van SADC in het Microsoft-gebouw bij Schiphol (zie foto). Kenmerkend voor het bureau is dat de architecten van begin af aan multidisciplinair denken, dit om tot een optimaal ontwerp te komen. Behalve met esthetiek houden ze rekening met techniek, financiën en zelfs politiek. Met dit laatste aspect geeft Apto aan oog te hebben voor de belangen van opdrachtgevers, hun medewerkers en externe partijen. Om al deze componenten te integreren en tot hun recht te laten komen, is het nodig om in een zo vroeg mogelijk stadium over alle informatie te beschikken. Dit leidt volgens Mark Halbmeijer, planontwikkelaar bij Apto, automatisch tot BIM. Ook bij herontwikkelingsprojecten, waarvan Halbmeijer er in de toekomst steeds meer verwacht en waarbij de complexe ruimtelijke situaties vragen om integrale oplossingen, is BIM noodzaak.

“Eigenlijk BIM’den wij altijd al, ook al werd het niet altijd zo genoemd”, zegt Halbmeijer. “BIM’men is informatie delen. En dat is voor onze generatie vanzelfsprekend. Voor onze sociale contacten doen we dat met sociale media, voor onze ontwerpen deden we dat tot voor kort met Dropbox.” Ook werkten de architecten van Apto al veel in 3D, maar waren ze niet tevreden over de manier waarop. “We maakten 2D-tekeningen in AutoCad en exporteerden deze vervolgens naar Rhinoceros om er 3D van te maken. Dat was onhandig en inefficiënt.” 
In hun zoektocht naar betere software hadden de architecten van Apto verscheidene wensen: makkelijk met elkaar en andere partijen kunnen delen en makkelijk kunnen schakelen tussen 2D en 3D. Daarnaast vonden ze het belangrijk om meer informatie aan een model toe te kunnen voegen, om in een vroeg stadium al technische en financiële afwegingen te kunnen maken. Halbmeijer: “Hoe eerder je dat soort zaken meeneemt, hoe beter je ontwerp wordt en hoe groter het algehele voordeel dat je kunt behalen.”

Autodesk Building Design Suite
Hun zoektocht eindigde al snel bij de Autodesk Building Design Suite. Halbmeijer: “We hebben nog wel naar andere software gekeken, maar omdat we ook heel technisch bezig zijn – bij interieurprojecten zelfs tot op het schroefje nauwkeurig – hebben we voor Revit gekozen. Bovendien: de compatibiliteit van Revit met andere programma’s is uitstekend. Dat maakt de communicatie met andere partijen makkelijker.”

De Autodesk Building Design Suite is beschikbaar in drie versies: standard, premium en ultimate. Apto koos voor de Premium Suite, omdat deze zowel CAD-programma’s – waarmee het bureau gewend was te werken – als BIM-tools bevat. Autodesk-reseller Cadac begeleidde Apto bij de aanschaf en implementatie.

Autodesk Building Design Suite
Hun zoektocht eindigde al snel bij de Autodesk Building Design Suite. Halbmeijer: “We hebben nog wel naar andere software gekeken, maar omdat we ook heel technisch bezig zijn – bij interieurprojecten zelfs tot op het schroefje nauwkeurig – hebben we voor Revit gekozen. Bovendien: de compatibiliteit van Revit met andere programma’s is uitstekend. Dat maakt de communicatie met andere partijen makkelijker.”

De Autodesk Building Design Suite is beschikbaar in drie versies: standard, premium en ultimate. Apto koos voor de Premium Suite, omdat deze zowel CAD-programma’s – waarmee het bureau gewend was te werken – als BIM-tools bevat. Autodesk-reseller Cadac begeleidde Apto bij de aanschaf en implementatie.

Zelf doen
Voor zover Apto hulp nodig had dan, want het meeste deden ze zelf. Ze installeerden een server op hun kantoor om de software op te kunnen draaien. Ook leerden ze zichzelf met de BIM-software om te gaan. “Misschien arrogant”, geeft Halbmeijer toe. “De keuze om geen cursus te volgen was deels om kosten te besparen, maar we dachten ook gewoon dat we er zelf wel uit zouden komen. Op internet kun je alles vinden, in de vorm van tutorials en YouTube-filmpjes van mensen die ons voorgingen. ” Achteraf is Halbmeijer blij met de beslissing om alles zelf uit te zoeken: “We hebben geleerd met vallen en opstaan, maar door die tijd erin te stoppen, begrijpen we nu denk ik beter hoe de software in elkaar zit. Wij zeggen altijd: ‘als je nieuwe kennis opdoet, is het een mooi project geweest’. Dus de implementatie was een mooi project.” 

Voordelen
Werken met Revit betekent volgens Halbmeijer dat hij en zijn collega’s op een heel andere manier moesten tekenen. Waar een architect vroeger begon met het optekenen van vormen, moet hij nu vanaf het begin allerlei informatie toevoegen. Een muur heeft bijvoorbeeld niet alleen een formaat, maar ook allerlei andere eigenschappen, zoals materiaal, sterkte en de verhouding tot de ondergrond waar hij op rust, de vloer of het dak dat hij ondersteunt en de andere muren in het gebouw. Het toevoegen van die paramaters is in het begin wennen en kost extra tijd, maar het is ook de reden waarom Apto überhaupt aan Revit begon. Halbmeijer licht toe: “Tekenen en rekenen valt binnen Revit samen. Waar je vroeger naast je tekeningen een tabel had, zijn die elementen nu geïntegreerd. Als je de tekening aanpast, verandert ook automatisch de tabel. Hierdoor kun je bijvoorbeeld de eigenschappen en kosten van een materiaal in een vroeg stadium doorrekenen en eventueel aanpassen. Zo kom je tot een kwalitatief beter ontwerp.” Door alle details aan het 3D-model toe te voegen, wordt het ontwerp al een keer virtueel gebouwd. Problemen komen hierdoor in het ontwikkelstadium al aan het licht, in plaats van pas in de bouwfase. Waardoor de faalkosten, waar de bouw zo berucht om is, geminimaliseerd worden. 

Valkuilen

Autodesk Building Design Suite
Hun zoektocht eindigde al snel bij de Autodesk Building Design Suite. Halbmeijer: “We hebben nog wel naar andere software gekeken, maar omdat we ook heel technisch bezig zijn – bij interieurprojecten zelfs tot op het schroefje nauwkeurig – hebben we voor Revit gekozen. Bovendien: de compatibiliteit van Revit met andere programma’s is uitstekend. Dat maakt de communicatie met andere partijen makkelijker.”

De Autodesk Building Design Suite is beschikbaar in drie versies: standard, premium en ultimate. Apto koos voor de Premium Suite, omdat deze zowel CAD-programma’s – waarmee het bureau gewend was te werken – als BIM-tools bevat. Autodesk-reseller Cadac begeleidde Apto bij de aanschaf en implementatie.

Zelf doen
Voor zover Apto hulp nodig had dan, want het meeste deden ze zelf. Ze installeerden een server op hun kantoor om de software op te kunnen draaien. Ook leerden ze zichzelf met de BIM-software om te gaan. “Misschien arrogant”, geeft Halbmeijer toe. “De keuze om geen cursus te volgen was deels om kosten te besparen, maar we dachten ook gewoon dat we er zelf wel uit zouden komen. Op internet kun je alles vinden, in de vorm van tutorials en YouTube-filmpjes van mensen die ons voorgingen. ” Achteraf is Halbmeijer blij met de beslissing om alles zelf uit te zoeken: “We hebben geleerd met vallen en opstaan, maar door die tijd erin te stoppen, begrijpen we nu denk ik beter hoe de software in elkaar zit. Wij zeggen altijd: ‘als je nieuwe kennis opdoet, is het een mooi project geweest’. Dus de implementatie was een mooi project.” 

Voordelen
Werken met Revit betekent volgens Halbmeijer dat hij en zijn collega’s op een heel andere manier moesten tekenen. Waar een architect vroeger begon met het optekenen van vormen, moet hij nu vanaf het begin allerlei informatie toevoegen. Een muur heeft bijvoorbeeld niet alleen een formaat, maar ook allerlei andere eigenschappen, zoals materiaal, sterkte en de verhouding tot de ondergrond waar hij op rust, de vloer of het dak dat hij ondersteunt en de andere muren in het gebouw. Het toevoegen van die paramaters is in het begin wennen en kost extra tijd, maar het is ook de reden waarom Apto überhaupt aan Revit begon. Halbmeijer licht toe: “Tekenen en rekenen valt binnen Revit samen. Waar je vroeger naast je tekeningen een tabel had, zijn die elementen nu geïntegreerd. Als je de tekening aanpast, verandert ook automatisch de tabel. Hierdoor kun je bijvoorbeeld de eigenschappen en kosten van een materiaal in een vroeg stadium doorrekenen en eventueel aanpassen. Zo kom je tot een kwalitatief beter ontwerp.” Door alle details aan het 3D-model toe te voegen, wordt het ontwerp al een keer virtueel gebouwd. Problemen komen hierdoor in het ontwikkelstadium al aan het licht, in plaats van pas in de bouwfase. Waardoor de faalkosten, waar de bouw zo berucht om is, geminimaliseerd worden. 

Valkuilen

Zelf doen
Voor zover Apto hulp nodig had dan, want het meeste deden ze zelf. Ze installeerden een server op hun kantoor om de software op te kunnen draaien. Ook leerden ze zichzelf met de BIM-software om te gaan. “Misschien arrogant”, geeft Halbmeijer toe. “De keuze om geen cursus te volgen was deels om kosten te besparen, maar we dachten ook gewoon dat we er zelf wel uit zouden komen. Op internet kun je alles vinden, in de vorm van tutorials en YouTube-filmpjes van mensen die ons voorgingen. ” Achteraf is Halbmeijer blij met de beslissing om alles zelf uit te zoeken: “We hebben geleerd met vallen en opstaan, maar door die tijd erin te stoppen, begrijpen we nu denk ik beter hoe de software in elkaar zit. Wij zeggen altijd: ‘als je nieuwe kennis opdoet, is het een mooi project geweest’. Dus de implementatie was een mooi project.” 

Voordelen
Werken met Revit betekent volgens Halbmeijer dat hij en zijn collega’s op een heel andere manier moesten tekenen. Waar een architect vroeger begon met het optekenen van vormen, moet hij nu vanaf het begin allerlei informatie toevoegen. Een muur heeft bijvoorbeeld niet alleen een formaat, maar ook allerlei andere eigenschappen, zoals materiaal, sterkte en de verhouding tot de ondergrond waar hij op rust, de vloer of het dak dat hij ondersteunt en de andere muren in het gebouw. Het toevoegen van die paramaters is in het begin wennen en kost extra tijd, maar het is ook de reden waarom Apto überhaupt aan Revit begon. Halbmeijer licht toe: “Tekenen en rekenen valt binnen Revit samen. Waar je vroeger naast je tekeningen een tabel had, zijn die elementen nu geïntegreerd. Als je de tekening aanpast, verandert ook automatisch de tabel. Hierdoor kun je bijvoorbeeld de eigenschappen en kosten van een materiaal in een vroeg stadium doorrekenen en eventueel aanpassen. Zo kom je tot een kwalitatief beter ontwerp.” Door alle details aan het 3D-model toe te voegen, wordt het ontwerp al een keer virtueel gebouwd. Problemen komen hierdoor in het ontwikkelstadium al aan het licht, in plaats van pas in de bouwfase. Waardoor de faalkosten, waar de bouw zo berucht om is, geminimaliseerd worden. 

Valkuilen
Vol enthousiasme stortte Apto zich dus op het BIM’men met Autodesk Building Design Suite. Waar de ontwerpers tegenaan lopen is niet zozeer hun eigen kennis – die kunnen ze makkelijk uitbreiden - of de software – de grenzen hebben ze nog niet ontdekt – maar het feit dat nog niet iedereen in de bouwwereld eraan toe is om te BIM’men. Daarnaast is het op sommige gebieden nog steeds pionieren. “Intern gebruiken we Revit dus om modellen te delen, maar extern nog niet”, zegt Halbmeijer. “Veel partijen zijn er nog niet aan toe hun informatie tot in detail te delen. De kennis en het vertrouwen zijn er nog niet. Ook werken wij vaak met kleine partners die nog niet over BIM-software beschikken. Wel importeren we hun bestanden dan naar ons BIM-model. Dat is extra werk, maar zeker de moeite waard. Zeker als we ook het projectmanagement van een project doen, want de uitvoeringsfase verloopt op die manier veel soepeler.”

Dat BIM’men nog steeds pionieren is, betekent dat Apto veel dingen met trial-and-error uitvindt. Halbmeijer noemt een voorbeeld: “Een bekend probleem is dat er te veel informatie in zo’n model komt te staan, waardoor je het alsnog niet terug kan vinden. Er zijn nog geen procedures over hoe je daar mee om moet gaan, dus dat moeten we uitproberen en verder ontwikkelen.”
Ook zijn nog niet alle klanten gewend aan BIM. Het is zaak ze ervan te overtuigen dat de kostenverschuiving die met BIM gemoeid gaat voordelig uitpakt. Doordat er in de ontwikkelfase extra werkzaamheden plaatsvinden, nemen in dit stadium ook de kosten toe. Dit levert echter wel een beter ontwerp op en minder kostbare fouten tijdens de bouw. Ook scheelt het tijd dat er al een goede basis voor de bouwkundige tekeningen ligt als het ontwerp af is. Alle parameters die de architect aan het model heeft toegevoegd, kan de hoofdaannemer zo overnemen, waardoor deze niet meer helemaal opnieuw hoeft te beginnen.

Architect weer bouwmeester
Wat Halbmeijer betreft, kan deze verschuiving van informatiestromen ook leiden tot een verandering van rollen. APTO zou graag meer verantwoordelijkheid nemen voor het virtuele bouwproces. Halbmeijer licht toe: “De architect kan weer bouwmeester worden. Vroeger overzag de architect een bouwproject van A tot Z. Maar naarmate de bouw complexer werd, kwamen er specialismen bij, waardoor de architect niet meer alles kon overzien en alleen bij het begin van het proces betrokken werd. Het moment waarop de architect de verantwoordelijkheid overdraagt aan de hoofdaannemer kan, afhankelijk van de grootte van het project, nu weer verder worden opgeschoven. Uiteraard hebben we de kennis van specialisten nodig en moet de hoofdaannemer de regie op een bepaald moment overnemen, maar die overdracht is nu veel makkelijker te realiseren doordat we met hetzelfde model werken. Hierdoor kan de architect meer invloed uitoefenen op de realisatie van zijn ontwerp en kan hij langer de belangrijke beslissingen nemen in het virtuele bouwproces.” Volgens Halbmeijer is dat ook de taak van de architect: “Het is aan de architect om complexe zaken inzichtelijk te maken en dus ook om de software die hiervoor nodig is maximaal te benutten. Eigenlijk zijn wij de IT-nerds van de bouw.”

Toekomst van BIM
Het moge duidelijk zijn dat BIM volgens Apto de toekomst heeft. De architecten zullen er alles aan doen om deze toekomst dichterbij te brengen. Dit doen ze bijvoorbeeld door deel te nemen aan het reflectiepanel van reseller Cadac en hier ideeën aan te dragen voor software die het BIM’men toegankelijker kan maken. Halbmeijer: “Nu zijn we bezig met een interface waarmee projectmanagers toegang kunnen krijgen tot de informatie die ze nodig hebben, zonder dat ze een heel model hoeven door te spitten.” 

Daarnaast deelt Apto waar mogelijk kennis met andere architecten en is het bureau op zoek naar partijen uit andere disciplines om  mee te BIM’men. “In de toekomst willen we andere partijen toegang geven tot onze server, zodat we echt samen aan een model kunnen werken. Eigenlijk is het raar dat we nu pas BIM’men. In onze beleving is het de enige manier om het vooruit te komen.”

Fotobijschrift 1:
Interieur SADC 
Apto ontwierp deze activiteitgerichte werkomgeving volgens BIM met behulp van de Autodesk Building Design Suite. Het centrale plein fungeert als de primaire ontmoetingsplek die is ingesloten door drie organische wanden. Foto: Michel Claus.

Customer Story APTO (pdf - 173KB)